भारतीय जनता पार्टीका वरिष्ठ नेता लालकृष्ण आडवाणी नेपालको राजनीतिबारे निकै जानकार हुनुहुन्छ । विपक्षी दलका नेता समेत रहनुभएका आडवाणी बौद्धिक र राजनीतिक चिन्तकका रुपमा पनि लिइनुहुन्छ । सादा जीवन उच्च विचारका धनी आडवाणी भारतीय जनताबीच अत्यन्त लोकपि्रय हुनुहुन्छ । प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालको पांच दिने भारत भ्रमणको पूर्व सन्ध्यामा घटना र विचारका लागि पत्रकार ऋषि धमलाले नयां दिल्लीमा गर्नुभएको कुराकानी ।

A.

भारत नेपाल सम्बन्ध बहुआयामिक छ । धार्मिक सामाजिक र जनस्तरमा पनि सुमधुर सम्बन्ध छ । नेपालका प्रधानमन्त्री भारतमा आउनुभएकोमा हामी निकै खुशी छौं । उहांसंग भारतीय जनता पार्टीको पनि राम्रो सम्बन्ध छ । उहांको भ्रमणलाई भारतले उत्सुकताका साथ हेरेको छ । उहांको भ्रमण सफल हुनेमा शुभकामना छ ।

A.

यो उहांको सद्भाव भ्रमण हो जस्तो लाग्छ । नेपालमा नयां सरकार बनेको छ । नयां सरकारको नेतृत्व गरेर उहां भारत आउनुभएको छ । दुई देशबीच देखिएका केही समस्या समाधान गर्न भ्रमणले मद्यत पुर् याउंछ । भ्रमणलाई सम्बन्ध विस्तारका रुपमा र आपसी तिक्तता अन्त्य गर्ने अवसरका रुपमा हेरेका छौं । यो भ्रमणले दुई देशको सम्बन्धमा नयां आयाम थपिनेछ । प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल आउनुभन्दा पहिले परराष्ट्रमन्त्री सुजाता कोइराला पनि आउनुभएको थियो ।

A.

उहांसंग अत्यन्त राम्रो कुराकानी भयो । दुई देशबीचको सम्बन्ध नेपालको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम नयां संविधान निर्माण सरकारले विकास र शान्तिका लागि चालेको कदमका बारेमा खुलेर कुरा भयो ।

A.

भारत जहिले पनि नेपाललाई सक्दो सहयोग गर्न चाहन्छ । नेपाली जनताप्रति हाम्रो सधै सद्भाव र सम्मान छ । त्यसैले शान्ति प्रकि्रयालाई तार्किक निष्कर्षमा पुग्नुपर्छ । नेपाललाई मात्र नभई भारतको पनि हित हुन्छ । शान्ति प्रकि्रयामा के के सहयोग चाहिन्छ भनेर नेपाल सरकारले खुलेर विषय उठान गर्नुपर्छ ।

A.

शान्तिको विकल्प छैन । नेपालीहरुमाझको सद्भाव र शान्ति कायम हुनेमा हामी विश्वस्त छौं । नेपालमा शान्ति स्थापना भएका िसंगो दक्षिण एशियामा नयां सन्देश जानेछ । राजनीतिक दलका नेताहरु आपसी सहमति गरेर अगाडि बढ्नेमा हामी विश्वस्त छौं ।

A.

नेपालमा कस्तो संविधान बन्ने भन्ने निर्णय नेपालीहरु आफैले गर्ने निर्णय गर्ने हो । नेपालीहरु कस्तो संविधान बनाउने भन्नेमा आफै सक्षम छन् । नेपालीहरुले धेरै काम गरेर विश्वलाई उदाहरण दिएका छन् । उत्कृष्ट र लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गरेर नयां नेपाल निर्माणको महान अभियानमा सफल हुनेछन् भन्ने मेरो शुभेच्छा छ ।

A.

माओवादीहरुले आफूलाई सुधार्नुपर्छ । प्रतिष्पर्धात्मक बहुदलीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थालाई उपयोग गर्ने होइन त्यसप्रति प्रतिवद्ध हुनुपर्छ । बोलीमा होइन व्यवहारमा उतारेर देखाउनुपर्छ । अबको विश्व भनेको बहुलवादी र खुल्ला समाज छ । एकदलीय कम्युनिष्ट वा अरु प्रणाली टिक्न सक्दैन । हामीले माओवादीहरुलाई समय र परिस्थितिलाई सही रुपमा विश्लेष्ण गरेर सहमति कायम गरेर जादा उपयुक्त हुन्छ भनेका छौं ।

A.

नेपालमा कसले सरकारको नेतृत्व गर्ने भन्ने दलहरुले निर्णय गर्ने हो ।  हामी भन्छौं कि अहिलेको स्थितिमा गठबन्धनलाई बलियो बनाउनुपर्छ । यसमा माओवादीहरुले आफूलाई सहभागी गरेर सहमतिको राजनीति गरेर सांच्चै लोकतन्त्रप्रति प्रतिवद्ध छ भन्ने देखाएर विश्वलाई विश्वासमा लिनुपर्छ । माओवादी प्रतिको शंका मेट्नुपर्छ । माओवादीको भारतप्रतिको दृष्टिकोण स्पष्ट छैन ।

A.

भारतीय जनता पार्टी माओवादीहरुप्रति स्पष्ट छ । माओवादीले आफूलाई परिवर्तन गरुन् । पहिले पनि प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री भएर आउदा भेटेकै हुं । उनीहरुसंग हामी सम्बन्धलाई अगाडि बढाउन सक्छौं तर कसरी बढ्ने भन्ने उनीहरुकै हातमा निर्भर छ । माओवादीले लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठालाई व्यवहारमा देखाउनुपर्छ भन्ने हाम्रो मान्यता हो ।

A.

मलाई नेपाल आउने सार् है इच्छा छ । कुनै बेला नेपाल आउने सोचमा छु । नेपालका धेरै शुभचिन्तकहरुले भ्रमणको आग्रह र निम्तो दिनुभएको छ । अवश्यपनि कुनैबेला नेपाल आउनेछु ।