Rishi Dhamala with Jhalanath Khanal
झलनाथ खनाल अध्यक्ष एमाले
नेकपा एमालेका अध्यक्ष झलनाथ खनाल नेपालको राजनीतिमा बौद्धिक र शालीन नेताका रुपमा परिचित हुनुहुन्छ । सत्तारुढ दल एमाले अध्यक्ष खनाल राष्ट्रिय सहमतिका पक्षमा अडिग हुनुहुन्छ । पार्टीको पोलिटब्युरो बैठक जारी रहेको छ । दलहरुबीचको द्वन्द्व अन्त्य गर्न घनिभूत रुपमा छलफल जारी छ । वर्तमान माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको सरकारको विकल्प नरहेको अध्यक्ष खनालले बताउनुभयो । ऋषि धमलाले गरेको कुराकानी :
Q.
प्रधानमन्त्रीका दाबेदारका रुपमा देखिनुभएका खनाल पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमबारे के भन्नुहुन्छ त ?
A.
मैले कहिल्यै पनि सरकारको विकल्प खोज्नुपर्छ भनेको छैन । पार्टी केन्द्रीय समितिको दोस्रो पूर्ण बैठकमा मैले नै माधवकुमार नेपाललाई प्रधानमन्त्री बनाउने प्रस्ताव राखेको हुँ र सर्वसम्मतिले त्यो निर्णय भएको हो । त्यसैले अहिले सत्ता समीकरण परिवर्तनभन्दा पनि मुलुकको प्रमुख एजेन्डा शान्ति संविधान र सहमतिका लागि अर्जुनदृष्टिका साथ हामी अघि बढ्नुपर्छ ।
Q.
तपाईंले पोलिटब्युरो बैठकमै राष्ट्रिय सहमतिका निम्ति माधव नेपालले त्याग गर्न समेत तयार हुनुपर्छ भन्ने प्रस्ताव राख्नुभएको होइन ?
A.
मैले त्यस्तो प्रस्ताव राखेकै होइन । गलत किसिमले त्यसको ब्याख्या भयो । मैले त एमाले पार्टी राष्ट्रिय सहमतिको पक्षमा हिजो पनि थियो आज पनि छ भोलि पनि हुनुपर्छ भनेको हुँ । राष्ट्रिय सहमतिका निम्ति एमाले जस्तोसुकै त्याग गर्न तयार छ र विगतमा पनि गरेको छु भनेको हुँ । माधव नेपालको विकल्पमा मैले राष्ट्रिय सहमतिको कुरा गरेको होइन । म त उहाँकै नेतृत्वमा त्यस्तो सरकार बनोस् भनेर दिनरात लागिरहेको छु ।
Q.
भनेपछि तपाईं माधव नेपालकै नेतृत्वमा माओवादीलाई ल्याउन सकि्रय हुनुभएको हो ?
A.
हामीले व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा राष्ट्रिय स्वार्थ हेर्नुपर्छ । र माओवादीले पनि अहिले संविधान लेख्ने र शान्ति प्रकि्रयालाई निष्कर्षमा पुर् याउनका लागि र मुलुकमा सहमतिको राजनीति अघि बढाउनका लागि यही सरकारमा आउनुपर्छ । त्यसका निम्ति प्रचण्डसँग पनि कुराकानी गरेको छु ।
Q.
माओवादीले त यो सरकारलाई नहटाई राष्ट्रिय सहमति हुनै सक्दैन भनेको छ नि ?
A.
अहिले सरकार परिवर्तनभन्दा पनि राष्ट्रिय सहमति बनाएर अघि बढ्नुको विकल्प छैन । सत्तालाई प्रमुख प्राथमिकता नदिऊँ । संविधान र शान्ति प्रकि्रयालाई अघि बढाउन कटिबद्ध भएर लागौं । त्यो नै नेपाली जनताको चाहना हो । त्यसले नै मुलुकका लागि संजीवनी बुटीको काम गर्न सक्छ । सहमतिका लागि कोही बाधक बन्नुहुँदैन ।
Q.
भनेपछि माधवकुमार नेपाल सहमतिका निम्ति बाधक बन्नुभयो भने पार्टीले के गर्छ त ?
A.
नेकपा एमालेको प्रस्ट अडान र दृष्टिकोण छ । राष्ट्रिय सहमतिको विकल्प छैन । त्यसका लागि जस्तोसुकै कदम उठाउन एमाले तयार छ । सत्ता परिवर्तनलाई प्राथमिकतामा राख्नु हुँदैन । माओवादीले सरकार ढाल्ने भन्दा पनि संविधान निर्माण संघीयता र राज्य पुनसर्ंरचनालाई प्रमुख एजेन्डा बनाउनुपर्छ ।
Q.
अब मुलुकले निकास पाउँछ त ?
A.
मुलुकले निकास पाउँछ र पाउनुपर्छ ।
Q.
कसरी पाउँछ ?
A.
दुई चार दिनमा मुलुकले निकास पाउँछ र सबै राजनीतिक दलका नेताहरुमा इच्छाशक्ति भयो भने समाधानका लागि धेरै समय कुर्नै पर्दैन । त्यसैले मलाई विश्वास छ सबैले आत्मसमीक्षा गरेर राष्ट्रिय संकटको निकास खोज्नैपर्छ ।
Q.
तीन दलको बैठकहरुले निकास देला ?
A.
तीन दलको बैठक बसेर यसको निकास निकाल्नैपर्छ । विकल्प भनेको सहमति सहकार्य र एकता नै हो ।
Q.
उच्चस्तरीय राजनीतिक संयन्त्रबारे चाहिँ कति प्रगति भइरहेको छ ?
A.
उच्चस्तरीय राजनीतिक संयन्त्र गठन गर्ने सहमति भइसकेको छ । संविधान लेखन प्रकि्रयालाई अघि बढाउन यो महत्वपूर्ण संयन्त्र हुन्छ । यसले दलहरुबीच देखिएको द्वन्द्व समाधान गर्ने गठनबन्धन दलहरुबीच समस्या आयो भने तत्काल समाधान गरेर अघि बढ्न सहायक सिद्ध हुनेछ ।
Q.
दलहरुभित्रै संयन्त्रको विरोध हुन थाल्यो नि ?
A.
दलहरुले यसको विरोध गर्नुपर्ने कारणै छैन । गिरिजाप्रसाद कोइरालासँग यसबारे मेरो कुरा मिलिसकेको छ । हामी यसको घोषणाको साइत मात्र पर्खिरहेका छौं ।
Q.
माओवादीले गणराज्य घोषणा गर्न लागेको छ यसमा एमालेको दृष्टिकोण के हो ?
A.
माओवादीले गणराज्य घोषणालगायत आन्दोलनका सबै कार्यक्रम फिर्ता लिएर सहमतिमा आउनुपर्छ । आन्दोलनले समस्या समाधानमा मदत पुर्-याउँदैन । यो कुरा माओवादीले बुभुनुपर्छ । माओवादीले गणराज्य घोषणा फिर्ता लिन्छ भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु । यो शान्ति सम्झौता विपरीत काम हो ।
[January 03 2011]
उदयपुर २० पुस । बिभिन्न प्रलोभन देखाई एक बालिकालाई काठमाण्डौतर्फ लैजादै गरेका खोटाङका डिल्ली खत्रीलाई प्रहरीले गाईघाट बजारबाट पक्राउ गरेको छ । उदयपुरको हडिया गाविस