REPORTERSNEPAL :: News of Nepal, News from Nepal

Face to Face

ऋषि धमला with झलनाथ खनाल

झलनाथ खनाल, प्रभावशाली नेता एमाले

प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र तपाईंहरुबीच के कुरा भयो ?

अन्तरिम सरकार गठनका बारेमा कुराकानी भएको हो ।

कुराकानीको निष्कर्ष के रह्यो त ?

अन्तरिम सरकार चा\"डो बनाउनुपर्छ र जेठमा चुनाव गराउनुपर्छ भन्नेमा सहमति भयो ।

चा�डो भनेको कहिले, आज सा�झसम्म बन्छ त ?

सकेसम्म र्सार्कमा जानुअघि नै अन्तरिम सरकार बनाउनु औचित्यपर्ूण्ा हुन्छ र आवश्यक पनि छ भन्ने कुरा हामीले राखेका छौं ।

अनि प्रधानमन्त्रीले चाहि� के भन्नुभयो त ?

उहा\"ले पनि चा\"डो बनाउने कुरा नै राख्नुभएको छ । तर, उहा\"ले आप\\mना विगतका कुरा पनि राख्नुभएको छ ।

विगतको कुरा के के राख्नुभयो ?

विगतका कुरा उहा\"ले राख्नुभएको छ । हामीले पनि विगतकै कुरा राखेका छौं । हामीले त्यसमा सहमति बनाएर जाऔं भनेका छौं ।

विगतको कुरामा कसरी सहमति हुन्छ त ?

प्रधानमन्त्रीले विगतका अडान राख्नुभयो, हामीले पनि अडान राखेका छौं ।

कुन अडान ?

पहिले जे राख्नुभएको थियो, त्यही अडान ।

उपप्रधानमन्त्री कसैलाई नदिने अडान हो ?

त्यसमा केही नया\" सहमति गर्ने लक्षण देखाउनुभएको छ । लक्षणहरु मात्र देखिएका छन् । ती के हुन् भन्ने प्रस्ट भइसकेको छैन । हामीले आप\\mना कुरा राखेका छौं । त्यसबारेमा आप\\mनो विचार पठाउने कुरा भएको छ ।

तपाईंहरु जहिले पनि सहमति नजिक पुगेका छौं भनिरहनुभएको छ । अन्तरिम सरकार चा�डै बनाउने पनि भन्नुहुन्छ, तर कहिल्यै मिति तोक्नुहुन्न नि ?

अन्तरिम सरकार चा\"डै बनाउनर्ुपर्छ भन्ने चाहि\" सहमति हो । हामीले सम्मानजनक, न्यायोचित र सबैलाई मान्य हुने सरकार बनाउनुपर्छ भनेका हौं ।

एमालेलाई के दियो भने मान्य हुन्छ ?

हामीलाई के दिने भन्दा पनि आठवटै दललाई मान्य हुने आधारमा उभिएर अन्तरिम सरकार बनाउनुपर्छ भन्ने मान्यता हामीले दृढतापूवक राखेका छौं ।

भनेपछि तपाईंहरु उपप्रधानमन्त्रीको अडान राखिरहनुभएको छ ?

जे अडान राख्दै आएका छौं, प्रधानमन्त्रीलाई पनि त्यही अडान राखेर आएका छौं । सम्भवतः आज आठ दलको बैठक हुन सक्छ । त्यो बैठकबाट धेरै कुराको टुंगो लाग्ने सम्भावना छ ।

आज सा�झसम्म अन्तरिम सरकार बन्ला त ?

आठ दलको बैठकले टुंगो लगाउन सक्यो भने महत्वपूण् परिवर्तन हुन सक्छ ।

भनेपछि आज सा�झसम्म नेपालमा माओवादीसहितको अन्तरिम सरकार बन्छ ?

सबैलाई मान्य हुने आधारमा आज सा\"झसम्म माओवादी समेत समावेश भएको अन्तरिम सरकार गठन गर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो दृढ मान्यता छ । माओवादी समेत सरकारमा सामेल हुने परिस्थिति बन्यो भने मुलुकको राजनीतिक परिदृश्यमा धेरै ठूलो परिवर्तन आउने निश्चित छ ।

माओवादी अझै सरकार नजाने संकेत देखिएको छ र ?

माओवादीसित प्रधानमन्त्रीको वार्ताबारे मैले थाहा पाए\" । हामीले पनि प्रधानमन्त्रीसित लामै कुरा गरेका छौं । त्यसले सहमतिको दिशा लिएको छ । तर, सहमति गर्न कैयौं कुरा बा\"की छन् । आजसम्म त्यो टुंगो लाग्ला ।

माओवादीलाई उपप्रधानमन्त्री दिन प्रधानमन्त्री राजी हुनुभएको हो ?

उपप्रधानमन्त्रीका सवालमा जेजस्ता प्रतिबद्धता पहिलेदेखि कायम हु\"दै आएका छन्, त्यसलाई मान्यता दिनुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा हो । यसमा मिलनका बिन्दुहरु धेरै नजिक देखिएका छन् ।

उसो भए प्रधानमन्त्री पनि माओवादीलाई उपप्रधानमन्त्री दिन तयार हुनुभएको छ ?

उपप्रधानमन्त्री कतिवटा रहन्छन् भन्ने चाहि\" निश्चित छैन । तर, अन्तरिम सरकारमा उपप्रधानमन्त्री पनि रहन्छ भन्ने मलाई लागेको छ ।

उपप्रधानमन्त्री अन्तरिम सरकारमा रहन्छन् ?

हो, त्यसमा सहमतिमा पुगिने लक्षणहरु देखिएका छन् । मुलुकका सबै शक्ति एकै ठाउ\"मा रहेपछि राजनीतिमा आउनु परिवर्तन अनिवार्य हु\"देन र ?

भनेपछि सहमति हुने भयो ?

माथि हिमालमा हिउ\" पग्लन खोजेजस्तो देखिएको छ । तर, पग्लेको हो कि होइन आजमात्र निश्चित हुन्छ ।

संविधानसभाको निर्वाचन कहिले हुन्छ त ?

आगामी जेठसम्म संविधानसभाको निर्वाचन त गरिनैपर्‍यो नि । निर्वाचन गर्नै सवालमा हामीबीच सहमति नै देखिएको छ ।

असार ४ गते संविधानसभाको निर्वाचन गर्ने सहमति भएको हो ?

आठ दल एकताबद्ध भएर युद्धस्तरमा लागेपछि हुन नसक्ने कुरा केही पनि देखेको छैन । आत्मविश्वासका साथ अघि बढ्ने हो भने, संविधानसभाको निर्वाचन गर्न नसक्ने कुरा छैन ।

त्यत्रो आन्दोलनको आ�धीबेरी सिर्जना गर्ने दलहरु भागबण्डामा अलमलि�दा जनतामा राम्रो सन्देश त गएन नि ?

शक्तिहरुबीचको हित र सन्तुलनका विन्दु पत्ता लगाउनु नै राष्ट्रिय सहमतिको गुदी कुरा हो । यसलाई छाड्नै हुदैन र छाडेपछि कुरा ब्रि्रन्छ ।

भनेपछि तपाईंहरु सत्ताका निम्ति झगडा गरिरहनुभएको र्छैन ?

हामी सत्ताका निम्ति झगडा गरिरहेका छैनौं । झगडा गर्ने पक्षमा पनि छैनौं । तर, मुलुकलाई बलियो, व्यवस्थित, प्रभावकारी र जनमुखी अन्तरिम सरकारको जरुरत छ । त्यसलाई राम्ररी र सफलतापूवक पूर्ति गर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो अठोट हो ।

संविधानसभा निर्वाचन गराउने सरकारमा अर्थ, गृह या यस्ता महत्वपूण् मन्त्रालय नै किन चाहियो त ?

यो प्रश्न तपाईंले नेपाली कांग्रेसका नेताहरुलाई सोध्नुभयो भने सार्‍है सुहाउने थियो ।

किन तपाइंहरुलाई सोध्नुहु�दैन ?

मैले त धेरै पटक भनिसकेको छु । कुनै पनि पार्टरी एकाधिकारवादी चिन्तन राख्नुहु\"दैन । हामीले होइन, एकाधिकारवादी चिन्तन राख्ने साथीहरुले त्यस्तो आकांक्षा राखेका होलान् ।

तपाईंहरु प्रधानमन्त्री परिवर्तनको मानसिकतामा पुग्नुभएको हो ?

हामी अहिले अन्तरिम सरकारमा मेलमिलापपूण् ढंगले सम्मानपूण् वातावरणमा बनाउने पक्षमा छौं । कुनै पनि कुरा परिवर्तन गर्न औचित्य चाहिन्छ । आठ दलको निर्ण्र्ााकार्यान्वयन गर्न सकेनन् भने प्रधानमन्त्रीसामू जिम्मेवारी बहन गर्न नसकेको प्रश्न अवश्यमेव उठ्न सक्छ ।

अन्तरिम सरकारमा गिरिजाप्रसाद कोइराला नै प्रधानमन्त्री हुने निर्ण्र्ााभएको होइन र ?

यस बारेमा कुनै निर्ण्र्ााभइसकेको छैन । भयो भने आजसम्म टुंगो लाग्ला । हामी प्रधानमन्त्री, मन्त्रिपरिषद्, साझा कार्यक्रम, कार्यविधि, आचारसंहिता, संविधान संशोधनको एकीकृत प्याकेजमा खोज्ने प्रयासमा छौं ।

‹‹ Back