Rishi Dhamala with Pranab Mukherjee
नेपालमा सहमतिको सरकार बने राम्रो हुन्छ - भारतीय विदेशमन्त्री प्रणव मुखर्जी
भारतीय विदेशमन्त्री प्रणव मुखर्जी बौद्धिक, जुझारु, सरल र मिलनसार नेताका रुपमा परिचित हुनुहुन्छ । कांग्रेस आईकी अध्यक्ष सोनिया गान्धीका विश्वासपात्र उहां अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा निकै चर्चामा हुनुहुन्छ । नेपालका हितैषी उहांले श्रीलंकाको राजधानी कोलम्बोमा र्सार्क सम्मेलन अगावै प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई भेट्नुभयो । नेपालको शान्ति प्रक्रियाका सहयोगी मुखर्जीले कोइरालाले शान्ति प्रक्रियामा खेल्नुभएको भूमिकाको उच्च प्रशंशा गर्नुभयो । ८६ वर्षा पनि कोइरालामा रहेको उत्साह र क्षमताको पटक पटक प्रशंशा गर्नुभएका उहांले कोलम्बोमा रहेका पत्रकार ऋषि धमलासंग विशेष कुराकानी गर्नुभयो । उक्त कुराकानीको मुख्य अंश ।
Q.
१५ औं र्सार्क सम्मेलनबाट के आशा राख्नुभएको छ ?
A.
र्सार्क सम्मेलनबाट दक्षिण एशियाको साझा समस्याबारे छलफल भइरहेको छ । हामीले हाम्रा साझा समस्याबारे कुराकानी गर्न पाएका छौं । भविष्यको चुनौतीसंग जुध्न सबै मिलेर कसरी जान सकिन्छ भन्नेबारे निष्कर्षा पुग्न सकिने आशा राखेका छौं ।
Q.
प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासंग के कुरा भयो ?
A.
प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासंग द्विपक्षीय हितका विषयमा कुराकानी भयो । भारत र नेपालबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ गर्न र आपसी सहयोग विस्तार गर्नेबारे सहमति भएको छ । भारतले आजभन्दा ६ दशक पहिले संविधान निर्माण गरेको छ । हामीले हाम्रा अनुभवबारे विचार आदानप्रदान गर्यौं ।
Q.
प्रधानमन्त्री कोइरालाले तपाईंलाई के भन्नुभयो ?
A.
नेपालको शान्ति प्रक्रियामा प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाको भूमिका अभूतपूव छ । यो उमेरमा पनि उहांले देखाउनुभएको सक्रियता उदाहरणीय छ । उहांले लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा भारतले सहयोग पुर्याएको भन्दै धन्यवाद व्यक्त गर्नुभयो । भविष्यमा दुवै मित्रराष्ट्र मिलेर जानुपर्ने कुरा गर्नुभयो, त्यसबाट हामी निकै उत्साही भएका छौं । भारत र नेपाल मिलेर जादा दुवै देशलाई फाइदा हुन्छ । हाम्रो सम्बन्ध दुइ देशबीचको मात्र हैन, जनता जनताबीचको पनि हो । त्यसलाई अझ प्रगाढ बनाउनुपर्छ ।
Q.
नेपालको संविधान निर्माणमा भारतको कस्तो भूमिका रहन्छ ?
A.
नेपालको संविधान निर्माणका लागि नेपाली जनताले आफ्ना प्रतिनिधि चयन गरिसकेका छन् । संविधान नेपाली जनताका प्रतिनिधले बनाउनेछन् । नेपाली जनता र जनताको म्याण्डेट पाएका दलको हरेक कदममा भारतको शुभेच्छा मात्र रहन्छ ।
Q.
नेपालमा नयां सरकार गठन हुन लागेकोमा भारतको दृष्टिकोण के छ ?
A.
नेपाली जनताले संविधान निर्माणलगायतका सबै राजनीतिक प्रक्रियाका लागि प|mेस म्याण्डेट दिइसकेका छन् । नेपाली जनताको भावनाअनुसार नेपालमा नयां सरकार गठन हुनेछ भन्नेमा हामी विश्वस्त छौं ।
Q.
नेपालमा कस्तो सरकार बन्नुपर्छ ?
A.
नेपालमा कस्तो सरकार बन्नुपर्छ भन्ने कुराको निक्र्यौल नेपाली जनता र नेपालका राजनीतिक दलहरुले गर्ने हो । भारत जनताको भावनाअनुसार चालिने कदमको सम्मान गर्दछ । हामीलाई आशा छ कि नेपाली जनताले भनेअनुसार नेपालमा नयां सरकार गठन हुनेछ । त्यस्तो सरकारले लोकतन्त्रलाई बलियो बनाई दीगो शान्ति स्थापनाका लागि सफलता हासिल गर्नेछ ।
Q.
नेकपा माओवादीको नेतृत्वमा सरकार बनेमा भारतको दृष्टिकोणे के रहनेछ ?
A.
सरकार गठन गर्ने अधिकार नेपाली जनताका प्रतिनिधिलाई छ । जुनसुकै दलको सरकार गठन भएपनि भारतको सम्मान रहनेछ । हामीलाई आशा छ कि नेपाली जनताले दिएको म्याण्डेट अनुसार नेपालमा सहमतिको सरकार बन्नेछ । दलहरु सहमतिका साथ अगाडि बढे शान्ति प्रक्रिया छिट्टै गन्तव्यमा पुग्ने भारतको बुझाई छ ।
Q.
माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड प्रधानमन्त्री भए तपाईंहरुको र्समर्थन रहन्छ ?
A.
हामी यो या त्यो प्रधानमन्त्री बन्नुपर्छ भन्दैनौं । नेपालका दलहरुले को प्रधानमन्त्री भन्ने टुंगो लगाउलान्नै । लोकतान्त्रिक पद्धतिबाट गठन हुने सरकारप्रमुखलाई हाम्रो र्समर्थन र सहयोग रहनेछ ।
Q.
गिरिजाप्रसाद कोइराला फेरि प्रधानमन्त्री बनुन् भन्ने भारतको चाहना रहेको चर्चा छ नि ?
A.
हामी यो या त्यो प्रधानमन्त्री बन्नुपर्छ भन्दैनौं । नेपालमा को प्रधानमन्त्री बन्ने भन्ने फैसला नेपाली जनताका प्रतिनिधिले गर्नेछन् ।
Q.
प्रधानमत्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासंग के समझदारी भयो ?
A.
हामीबीच आपसी हितका विषयमा कुराकानी भयो । सहमतिको सरकार बनोस् भन्ने प्रधानमन्त्री कोइरालाको चाहना पायौं । सहमतिको सरकार बने राम्रो हुन्छ भन्ने उहांको चाहनामा हामी सकारात्मक छौं ।
Q.
प्रधानमन्त्री कोइराला र भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहबीच के कुरा हुन्छ ?
A.
भारत र नेपालबीच गाढा सम्बन्ध छ । हामी दुइ देशको हित, शान्ति प्रक्रिया, आर्थिक विकासलाई मूल एजेण्डा बनाएर कुराकानी गर्नेछौं ।
Q.
भारत नेपालमा के होस् भन्ने चाहन्छ ?
A.
भारत एकीकृत, समृद्ध र शान्त नेपाल चाहन्छ । त्यसका लागि आवश्यक सहयोग गर्न सधै तत्पर छ ।
Q.
एक मधेश एक प्रदेश नेपाललाई बिखण्डन गराउन भारतले चालेको षड्यन्त्र हो भन्ने आरोप छ नि ?
A.
त्यो विल्कुल गलत हो । हामी नेपाल बिखण्डन होस् भन्ने सोच्न पनि सक्दैनौं ।
[January 03 2011]
उदयपुर २० पुस । बिभिन्न प्रलोभन देखाई एक बालिकालाई काठमाण्डौतर्फ लैजादै गरेका खोटाङका डिल्ली खत्रीलाई प्रहरीले गाईघाट बजारबाट पक्राउ गरेको छ । उदयपुरको हडिया गाविस