भट्ट–अग्रवाल विवादित सेयर कारोबारमा राजबहादुर सिंहसहित व्यापारीको संलग्नता उजागर

काठमाडौँ । विवादास्पद व्यवसायी दीपक भट्ट र सुलभ अग्रवाल समूहसँग सम्बन्धित सेयर कारोबार प्रकरणमा थप व्यापारी तथा संस्थाको संलग्नता खुलेको छ। नेपाल धितोपत्र बोर्ड को जाँचबुझ प्रतिवेदनअनुसार मुख्य आरोपितसँगै सहयोगीका रूपमा व्यवसायी, संस्थागत लगानीकर्ता र ब्रोकर कम्पनीसमेत जोडिएका छन्।

प्रतिवेदनले भट्ट, अग्रवाल समूह र उनीहरूसँग निकट व्यक्तिहरूले मिलेमतोमा उधारोमा ठूलो परिमाणको सेयर खरिद–बिक्री गरी बजारमा कृत्रिम माग सिर्जना गरेको देखाएको छ। भट्टले मात्र करिब ३ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिद गर्दा त्यसको ठूलो हिस्सा अग्रिम भुक्तानीबिनै गरिएको थियो। ब्रोकरमार्फत रकम नतिरी सेयर खातामा जम्मा गराउने र पछि मूल्य बढेपछि बिक्री गर्ने प्रवृत्तिले बजारलाई प्रभावित पारेको निष्कर्ष छ।

यस प्रकरणमा राजबहादुर शाह, शुभी अग्रवाल र ऋषिराज मोर समेत संलग्न रहेको देखिएको छ। उनीहरूले पनि अग्रिम रकम नदिई ठूलो परिमाणमा सेयर कारोबार गरेको, भुक्तानी नगरेको र त्यसबाट मूल्यवृद्धिमा योगदान दिएको आरोप छ।

ब्रोकर कम्पनी भृकुटी स्टक ब्रोकिङ कम्पनी र त्यसका प्रमुख सन्दीप चाचान को भूमिकासमेत शंकास्पद देखिएको छ। प्रतिवेदनअनुसार ब्रोकरले नियमविपरीत उधारो कारोबार गराएको, खरिदकर्ताबाट पैसा नलिई सेयर राफसाफ गरेको तथा बिक्रीकर्तालाई रकम नदिएको पाइएको छ।

संस्थागत रूपमा हिमालयन रिइन्स्योरेन्स, हिमालयन क्यापसर्भ, नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्स लगायत कम्पनीको रकम प्रयोग भएको देखिएको छ। यसरी एउटै समूहले विभिन्न कम्पनीबीच सेयर किनबेच गरेर कृत्रिम मूल्य वृद्धि गराएको अनुसन्धानले देखाएको छ।

यस प्रकरणमा शेखर गोल्छा र रोहित गुप्ता लाई सहयोगीका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। उनीहरूको रकम प्रयोग गरी भट्ट समूहले कारोबार विस्तार गरेको भनिएको छ, यद्यपि गोल्छाले आफू अन्तिम लाभग्राही नभएको दाबी गरेका छन्।

यस्तै, उद्योग क्षेत्रका अन्य प्रभावशाली व्यवसायीहरूबारे पनि अनुसन्धानको दायरा विस्तार गरिएको छ। राजबहादुर सिंह (हिमालय डिस्टिलरीसँग सम्बद्ध) जस्ता उद्योगीहरूको सम्भावित सम्बन्ध र वित्तीय लेनदेनसमेत अध्ययनको विषय बनेको स्रोतहरूले जनाएका छन्, यद्यपि उनीविरुद्ध प्रत्यक्ष आरोप पुष्टि भइसकेको छैन।

प्रतिवेदनले उक्त गतिविधिलाई धितोपत्रसम्बन्धी ऐन, २०६३ अनुसार “झूटो कारोबार” र बजार हेरफेर (म्यानिपुलेसन) को कसुर ठहर गर्न सकिने जनाएको छ। यसमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई जरिवाना, कैद, बिगो असुली तथा सेयर कारोबारमा प्रतिबन्धसम्मको कारबाही हुन सक्ने व्यवस्था छ।

समग्रमा, अर्बौं रुपैयाँको उधारो सेयर कारोबार, एउटै ‘टीएमएस’ प्रणालीबाट धेरै खाताको सञ्चालन र संस्थागत रकमको दुरुपयोगले नेपालको धितोपत्र बजारमा गम्भीर जोखिम देखिएको निष्कर्ष निकालिएको छ। त्यसैले थप अनुसन्धानका लागि प्रकरण नेपाल प्रहरी केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग मा पठाउने सिफारिस गरिएको छ।