काठमाडौँ- भोटेकोशी र त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रमा बुधबार आएको भीषण बाढीपहिरोले ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति पुर्याएको छ। जलप्रलयका कारण कम्तीमा २२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४८१ जना भन्दा बढी बेपत्ता भएका छन्। बाढीमा फसेका ३५ जनाको सकुशल उद्धार गरिए पनि दुर्गम भूगोल, निरन्तरको वर्षा र सञ्चार सम्पर्क विच्छेदका कारण राहत तथा उद्धार कार्य कठिन बनेको छ।
मानवीय क्षति र बेपत्ताको भयावह चित्र बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका अनुसार रसुवामा १, नुवाकोटमा ११, धादिङमा ९ र चितवनमा १ जना गरी २२ जनाको शव फेला परेको छ। बेपत्ता हुनेहरूको विवरण यसप्रकार छ:
- जलविद्युत् आयोजना: लाङटाङ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र काम गरिरहेका ३५ जनासहित इन्जिनियर, चालक र प्राविधिक गरी ६० जना सम्पर्कविहीन छन्। यस्तै चिलिमे जलविद्युत् आयोजनाका ६ कर्मचारी पनि बेपत्ता छन्।
- पर्यटक तथा सर्वसाधारण: पर्यटन बोर्डको प्रारम्भिक विवरणअनुसार २९१ विदेशी र ९३ नेपाली गरी ३८४ जना यात्रु सम्पर्कविहीन भएका छन्। नुवाकोटको त्रिभुवन त्रिशूली माविका कैयौँ विद्यार्थीसमेत हराएको शंका गरिएको छ।
- सुरक्षाकर्मी र कर्मचारी: रसुवाको टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी, सिम्ले र मैलुङमा खटिएका २६ जना प्रहरी तथा रसुवा भन्सारका ५ जना कर्मचारी बाढीको चपेटामा परी सम्पर्कविहीन भएका छन्।
४३१ मेगावाट विद्युत् विच्छेद, सडक र पुल तहसनहस बाढीले तटीय क्षेत्रका बजार, बस्ती र पूर्वाधारमा व्यापक क्षति पुर्याएको छ। सडक विभागका अनुसार त्रिशूली नदीका १९ वटा पुल र कम्तीमा ४० किलोमिटर सडक ध्वस्त भएको छ।
यस्तै, ११ वटा जलविद्युत् गृह र एउटा सौर्य आयोजनामा क्षति पुग्दा राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीबाट ४३१.१ मेगावाट विद्युत् विच्छेद भएको छ। १११ मेगावाटको रसुवागढी, ७८ मेगावाटको सान्जेन र ६० मेगावाटको अपर त्रिशूली थ्री ‘ए’ लगायतका मुख्य आयोजना प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव र उद्धार प्रयास विपत्को असर चीनको तिब्बतस्थित केरुङ नाकासम्म पुगेको छ। चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले बेपत्ताको खोजी तथा दोस्रो चरणको विपद् रोक्न सम्पूर्ण प्रयास गर्न निर्देशन दिएका छन्।
प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले तल्लो तटीय क्षेत्रका नागरिकलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सार्न र सम्पूर्ण सुरक्षा निकायलाई उद्धारमा खटाउन निर्देशन दिएका छन्। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल उद्धारमा खटिए पनि नदीको सतह उच्च रहेकाले रसुवाको स्याफ्रुबेँसी र टिमुरेमा उद्धार हेलिकोप्टर अवतरण हुन सकेको छैन। सञ्चार र बिजुली ठप्प रहेकाले क्षतिको अन्तिम विवरण आउन बाँकी छ।
प्रतिक्रिया