काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले चालू आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति सार्वजनिक गरेकै भोलिपल्ट शेयर बजारमा दोहोरो अंकको गिरावट आउनु र बजार राताम्य हुनुले लगानीकर्ताको मनोविज्ञान र नीतिगत व्यवस्थाबीचको खाडललाई स्पष्ट पार्छ। मौद्रिक नीति आउने दिन २४ अंकले बढेको बजार भोलिपल्टै ३०.०९ अंकले घट्नुका पछाडि मुख्य रूपमा लगानीकर्ताको उच्च अपेक्षा र नीतिमा समेटिएको एउटा बुँदाप्रतिको असन्तुष्टिले काम गरेको देखिन्छ।
लगानीकर्ताहरूले यसपटकको मौद्रिक नीतिबाट शेयर धितो कर्जामा लगाइएको सीमा (विशेषगरी व्यक्तिगततर्फको १५ करोड र संस्थागततर्फको २० करोडको क्याप) पूर्ण रूपमा हट्ने वा परिमार्जन हुने ठूलो अपेक्षा राखेका थिए। बजारमा ठूला लगानीकर्ताको प्रवेश सहज बनाउन यो सीमा बाधक बन्दै आएको थियो। तर, राष्ट्र बैंकले यसमा लगानीकर्ताले चाहेजस्तो खुकुलो नीति नल्याउँदा बजारमा तत्कालै निराशा देखियो, जसले गर्दा बिक्री चाप बढ्न पुग्यो।
मौद्रिक नीति आउनुअघि बजारमा यसपालि त राम्रै आउँछ भन्ने एउटा सकारात्मक हल्ला चल्छ, जसका कारण नीति आउने दिन बजार बढ्यो। तर, नीति सार्वजनिक भइसकेपछि जब लगानीकर्ताले बुँदा–बुँदा केलाउन थाले, तब उनीहरूको अपेक्षा पूरा नभएको महसुस भयो। शेयर बजार सधैं मनोविज्ञानमा चल्ने हुँदा नीतिमा समेटिएको ‘त्यही एउटा चित्त नबुझेको बुँदा’का कारण बजारले एकाएक ओरालो यात्रा तय गर्यो।
अघिल्लो दिन बजार बढेको मौका छोपेर कतिपय अल्पकालीन लगानीकर्ताहरूले नाफा सुरक्षित गर्न शेयर बिक्री गर्न थाले। जब बजारमा मागभन्दा आपूर्ति बढी हुन्छ, परिसूचक स्वाभाविक रूपमा घट्छ। १३ वटा समूहमध्ये म्युचुअल फण्डबाहेक अरू सबै समूह राताम्य हुनुले समग्र बजारमै ‘पर्ख र हेर’ भन्दा पनि ‘बिक्री गरेर सुरक्षित बसौं’ भन्ने मनोविज्ञान हाबी भएको देखाउँछ।
यस दिन साधारण शेयरभन्दा डिबेञ्चर (ऋणपत्र) हरूको करोडौंको कारोबार हुनुले के संकेत गर्छ भने, ठूला र संस्थागत लगानीकर्ताहरू तत्काल जोखिम मोलेर साधारण शेयर किन्न तयार भइसकेका छैनन्। उनीहरू स्थिर प्रतिफल दिने डिबेञ्चरतिर आकर्षित हुनु र कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक जस्ता कम्पनीको शेयर मूल्य १३ प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आउनुले बजारमा ठूलो पुँजी भित्रिन अझै केही समय लाग्ने संकेत गर्छ।
मौद्रिक नीति आफैंमा खराब नभए पनि बजारले राखेको ‘आकासिँदो अपेक्षा’लाई यसले ठेगाना लगाउन नसक्दा बजारमा यो गिरावट देखिएको हो। नीति आउनेबित्तिकै बजार राताम्य हुनु नेपाली शेयर बजारको एउटा नियमित प्रकृतिको रियाक्सन मात्र हो, जसलाई लगानीकर्ताहरूले नीति पूर्ण रूपमा बुझिसकेपछि बिस्तारै पचाउँदै जानेछन्।
प्रतिक्रिया