सुरक्षित लगानीको भ्रम र सुनचाँदी बजारको ओरालो यात्रा


काठमाडौं । पछिल्ला केही सातायता नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा देखिएको तीव्र गिरावटले परम्परागत ‘सुरक्षित लगानी’ को मान्यतामाथि नै प्रश्न खडा गरिदिएको छ । एक महिनाकै अवधिमा सुनको मूल्य झण्डै ९६ हजार रुपैयाँले घट्नु र चाँदीको भाउ उच्च बिन्दुबाट आधाभन्दा बढीले झर्नुले पछिल्लो समय उच्च मूल्यमा धातु जोडेका साना तथा ठूला लगानीकर्तालाई गम्भीर धक्का दिएको छ ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आइतबार सुन प्रतितोला २ हजार ८०० रुपैयाँले घटेर २ लाख ४२ हजार ६०० रुपैयाँमा झरेको छ । अघिल्लो कारोबार दिन शुक्रबार सुन प्रतितोला २ लाख ४५ हजार ४०० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । माघ १५ यता सुनको मूल्यमा देखिएको यो निरन्तर ओरालो प्रवृत्तिले बजारको गतिशीलता मात्र नभई लगानीकर्ताको मनोविज्ञानलाई समेत बदलिदिएको छ ।

चाँदीमा आधाभन्दा बढीको पहिरो
सुनसँगै चाँदीको बजार पनि गहिरो मन्दीमा फसेको देखिन्छ । गत माघ १५ गते प्रतितोला ७ हजार ५०५ रुपैयाँसम्म पुगेको चाँदीको मूल्य त्यसयता ४ हजार ४४० रुपैयाँले घटेर ३ हजार ६५ रुपैयाँ मा सीमित भएको छ । शुक्रबारको तुलनामा आइतबार चाँदी तोलामा ४५ रुपैयाँले घटेको छ– शुक्रबार प्रतितोला ३ हजार ११० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । छोटो अवधिमै चाँदीको भाउमा आएको यो संकुचनले मूल्य अस्थिरताको जोखिमलाई अझ स्पष्ट पारेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव र लगानीकर्ताको फेरिएको हिसाबकिताब
विश्व बजारमा देखिएको मूल्य समायोजनको असर नेपाली बजारमा स्वाभाविक रूपमा प्रतिविम्बित भइरहेको छ । विगतमा शेयर कारोबारभन्दा सुनमा लगानी गर्नु बढी सुरक्षित र लाभदायक हुने विश्वासका साथ उच्च भाउमा सुन खरिद गरेका लगानीकर्ता अहिले मूल्य घट्दा मारमा परेका छन् । महँगा धातुलाई सधैँ एकतर्फी रूपमा उकालो लाग्ने ‘अचुक सम्पत्ति’ मान्ने बुझाइमा यो गिरावटले पुनर्विचार गर्न बाध्य पारेको छ । बजारको यो पछिल्लो अवस्थाले लगानीमा विविधीकरण, समयको छनोट र जोखिम व्यवस्थापनको महत्त्वलाई पुनः सतहमा ल्याइदिएको छ ।