अमेरिकामा ३ जनालाई मृत्युदण्ड

वासिङ्टन डीसी । अमेरिकामा १६ वर्षपछि पहिलो पटक एकैदिन तीन फरक राज्यका ३ जना कैदीलाई मृत्युदण्ड दिने तयारी गरिएको छ । टेनेसी, अलाबामा र ओक्लाहोमामा बिहीबार तीन पुरुषलाई घातक इन्जेक्सनमार्फत मृत्युदण्ड दिने तय भएको छ ।

टेनेसीमा ६६ वर्षीय एन्थोनी ड्यारेल हाइन्सलाई सन् १९८५ मा मोटेलकी कर्मचारी क्याथरिन जिन जेन्किन्सको हत्या गरेको अभियोगमा मृत्युदण्ड दिन लागिएको हो । उनको स्वास्थ्य अवस्था निकै कमजोर रहेको बताइएको छ । तीन महिनाअघि टेनेसीमै टोनी कारुथर्सलाई घातक इन्जेक्सन दिने प्रयास नसामा सुई राख्न नसकेपछि असफल भएको थियो । हाइन्सको मामिलामा पनि यस्तै समस्या आउन सक्ने भन्दै उनका वकिलहरूले मृत्युदण्ड रोक्न माग गरेका छन् ।

अलाबामामा ४१ वर्षीय जेरेमी विलियम्सलाई सन् २०२१ मा पाँच वर्षीया बालिका कमारी होल्यान्डको बलात्कार र हत्या गरेको अभियोगमा मृत्युदण्ड दिन लागिएको हो । उनले आफ्ना कानुनी पुनरावेदनहरू त्यागेका छन् र आफूलाई मृत्युदण्ड दिन सहमति जनाएका छन् । उनको मृत्युदण्ड यस वर्ष अलाबामामा हुने पहिलो मृत्युदण्ड हुनेछ ।

ओक्लाहोमामा ७१ वर्षीय कार्लोस कुएस्टा–रोड्रिगेजलाई सन् २००३ मा आफ्नी प्रेमिकाको हत्या गरेको अभियोगमा मृत्युदण्ड दिन लागिएको छ । उनले क्षमादानका लागि आवेदन नगर्ने बताएका थिए र उनको क्षमादान निवेदन अस्वीकृत भइसकेको छ ।

अमेरिकामा यसअघि अन्तिम पटक सन् २०१० जनवरी ७ मा एउटै दिन तीन जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको थियो । त्यसबेला लुइजियाना, ओहायो र टेक्सासमा तीन कैदीलाई मृत्युदण्ड दिइएको थियो ।

अमेरिकामा मृत्युदण्डको प्रयोग पनि पछिल्ला वर्षमा बढेको छ । सन् २०२५ मा ११ राज्यमा गरी ४७ जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको थियो, जुन सन् २००९ यताकै उच्च सङ्ख्या हो । फ्लोरिडा १९ मृत्युदण्डसहित सबैभन्दा अगाडि थियो ।

तर मृत्युदण्डको बढ्दो प्रयोगसँगै यसको विधि, चिकित्सकीय जोखिम र नैतिकतामाथि पनि बहस चर्किएको छ । विशेषगरी टेनेसीमा कारुथर्सलाई मृत्युदण्ड दिने असफल प्रयासपछि हाइन्सको मामिला थप विवादित बनेको छ ।

यसैबिच, अमेरिकामा मृत्युदण्ड प्रतिको जनसमर्थन घट्दै गएको तथ्याङ्कले देखाउँछ । मृत्युदण्डका फैसला पनि सन् १९९० को दशकको तुलनामा निकै घटेका छन् । यसले मृत्युदण्डको सङ्ख्या बढिरहेको भए पनि अमेरिकी समाजमा यसको औचित्यबारे बहस अझै जारी रहेको देखाउँछ । एजेन्सी