नेपालीका भान्सामा तिहारको पदचाप: कालीमाटीस्थित तरकारी बजारको मूल्यले के भन्छ ?

काठमाडौँ । बलिराजाको आगमन र उज्यालोको पर्व तिहार डिलैमा आइपुगेको छ। चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा आमउपभोक्ताको पहिलो चिन्ता र ध्यान फलफूल तथा तरकारी बजारको मूल्य सूचीमा ठोक्किन पुग्छ। काठमाडौँ उपत्यकाबासीका लागि ‘भान्सा बजेट’ सधैँ चासो र बहसको विषय बन्ने गर्छ। कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिले सार्वजनिक गरेको बिहीबारको थोक मूल्यसूचीलाई विश्लेषण गर्दा यो तिहारमा भान्साको भार मिश्रित हुने देखिन्छ। गोलभेँडा, आलु र प्याजको मूल्य यो पटक नियन्त्रणभित्रै देखिन्छ।

• गोलभेँडा: भारतीय र नेपाली ठूलो गोलभेँडा थोकमा प्रतिकिलो ६५ रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ भने टनेलको सानो गोलभेँडा २५ रुपैयाँमै उपलब्ध छ। यसले पर्वको पूर्वसन्ध्यामा उपभोक्तालाई ठूलो राहत दिएको छ।
• आलु र प्याज: रातो आलु (लाम्चो) किलोको ५७ रुपैयाँ र भारतीय सुकेको प्याज ८९ रुपैयाँमा कायम छ। विगतका वर्षहरूमा चाडबाडको मुखमा प्याज र आलुको भाउ अकासिने गरे पनि यसपालि मूल्य स्थिर रहनु सकारात्मक संकेत हो।

मौसमी तरकारीमा राहत तर सागपात अलि महँगो

हिउँदको सुरुवातसँगै बजारमा स्थानीय हरियो तरकारी बढेकाले धेरैजसो मौसमी तरकारीको भाउ सामान्य छ:

• सस्तो र मध्यम वर्ग: बन्दा (रु. ३५), स्थानीय काउली (रु. ३५), हाइब्रिड मुला (रु. ३५), लाम्चो भन्टा (रु. ३५), घिरौँला (रु. ३५) र हरियो डल्ले फर्सी (रु. ३५) प्रतिकिलो समान ३५ रुपैयाँको विन्दुमा पाइनु उपभोक्ताका लागि सुखद खबर हो।
• तुलनात्मक रूपमा महँगो: लोकल गाँजर (रु. ९०), तनेबोडी (रु. ९१), करेला (रु. ८५), भिन्डी (रु. ८५) र ब्रोकाउली (रु. ९५) भने अलि महँगो सूचीमा पर्छन्।
• सागपातको दबाब: रायोको साग प्रतिकिलो ४० रुपैयाँमा पाइँदा पालुंगोको साग भने १०० रुपैयाँ पुगेको छ। चाडपर्वमा हरियो सागपातको माग उच्च हुने भएकाले पालुंगोको भाउले भान्सा अलि प्रभावित पार्न सक्छ।

पर्वको बेला विशेष परिकार बनाउन प्रयोग हुने तथा पहुँचवालाको रोजाइमा पर्ने उच्च मूल्यका तरकारीहरू भने सर्वसाधारणको पहुँचभन्दा निकै माथि छन्:

• सामान्य कन्य च्याउ ११३ रुपैयाँ किलोमा उपलब्ध हुँदा डल्ले च्याउ २८० रुपैयाँ पुगेको छ।
• बजारमा सबैभन्दा महँगो तरकारीको रूपमा कुरिलो देखिएको छ, जसको मूल्य प्रतिकिलो ७५० रुपैयाँ पुगेको छ।

खाँचो बजार अनुगमनको

कालीमाटी बजार विकास समितिको यो तथ्याङ्क थोक मूल्य मात्र हो। कालीमाटीबाट बाहिरिएर गल्ली-गल्लीका खुद्रा पसल, ठेलागाडा र तरकारी मन्डीसम्म पुग्दा उपभोक्ताले यसमा कम्तीमा २० देखि ४० प्रतिशतसम्म थप मूल्य चुकाउनुपर्छ।

चाडबाडको मौका छोपेर बिचौलिया र खुद्रा व्यापारीले गर्ने मनपरी मूल्यवृद्धि रोक्न सरकारी नियमनकारी निकायको सक्रिय अनुगमन भने हुन सकेको छैन ।