काठमाडौँ । आजको आधुनिक नेपालको तस्बिरको कल्पना दूरसञ्चारको क्रान्तिबिना असम्भव छ। हिमालका काखदेखि तराईका फाँटसम्म, विकट बस्तीहरूदेखि सुगम सहरहरूसम्म प्रत्येक नेपालीको हत्केलामा प्रविधिको उज्यालो पुर्याउन जुन कम्पनीले नेतृत्वदायी भूमिका खेल्यो, त्यस कम्पनीको नाम हो- एनसेल।
व्यावसायिक सफलताको उचाइ मात्र नछोएर देशको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बन्नुका साथै नेपाली समाजको सुख-दुःखको सच्चा सारथीका रूपमा एनसेलले आफूलाई स्थापित गरेको छ। “Leaving No One Behind” अर्थात् “कोही पनि नछुटोस्“ भन्ने पवित्र सङ्कल्पका साथ एनसेलले डिजिटल नेपालको जग मात्र हालेको छैन, शिक्षा, स्वास्थ्य, गरिबी निवारण र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा अभूतपूर्व योगदान पुर्याएर संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) को नयाँ मानक खडा गरेको छ।
राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड: शीर्ष करदाताका रूपमा गौरवमयी उपस्थिति
नेपालको निजी क्षेत्रको इतिहासमा राष्ट्रिय कोषमा सबैभन्दा ठूलो योगदान पुर्याउने अग्रणी संस्था हो- एनसेल। देशको पूर्वाधार विकास, सामाजिक सुरक्षा र प्रशासनिक सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने राजस्वमा एनसेलको योगदान अद्वितीय छ। एनसेलको स्थापना सन् २००१ (वि.सं. २०५८) मा भएको हो। सुरुमा यो कम्पनी ‘मेरो मोबाइल’ (Mero Mobile) को नामबाट सञ्चालनमा आएको थियो। पछि सन् २०१० (वि.सं. २०६६) मा स्विडेनको टेलियासोनेरा (TeliaSonera) समूहले यसको स्वामित्व लिएपछि कम्पनीको पुनःब्रान्डिङ गरी ‘एनसेल’ (Ncell) नाम राखिएको थियो।
- ३ खर्ब ६० अर्बभन्दा बढीको योगदान: स्थापनाकालदेखि हालसम्म एनसेलले कर तथा गैर-कर राजस्वका रूपमा रु. ३६० अर्ब (३ खर्ब ६० अर्ब) भन्दा बढी रकम राज्यकोषमा जम्मा गरिसकेको छ। यो तथ्याङ्कले एनसेल नेपालको अर्थतन्त्रको कति बलियो आधारस्तम्भ हो भन्ने स्पष्ट पार्छ।
- अर्थतन्त्रमा अभूतपूर्व हिस्सेदारी: देशको कुल कर राजस्व सङ्कलनमा कुनै समय एक्लै एनसेलको योगदान २.५ प्रतिशतदेखि ४.९ प्रतिशतसम्म रहनु आफैँमा एक कीर्तिमान हो।
- पुँजीगत लाभकरमा ऐतिहासिक योगदान: सन् २०१६ को स्वामित्व हस्तान्तरणका क्रममा मात्रै एनसेलले ४७ अर्ब रूपैयाँभन्दा बढी पुँजीगत लाभकर बुझाएर जिम्मेवार र कानुनको पालना गर्ने उत्कृष्ट कर्पोरेट नागरिकको परिचय दिएको थियो।
शिक्षामा डिजिटल क्रान्ति: भविष्यका कर्णधारहरूको सपनालाई पखेटा
डिजिटल युगको मागलाई आत्मसात् गर्दै एनसेलले देशका दूरदराजका बालबालिकाहरूलाई अत्याधुनिक प्रविधिसँग जोड्न २ अर्ब रूपैयाँभन्दा बढी सामाजिक लगानी गरिसकेको छ।
- अत्याधुनिक IT ल्याबहरू: देशका ६० भन्दा बढी सरकारी तथा सामुदायिक विद्यालयहरूमा एनसेलले डिजिटल कम्प्युटर प्रयोगशाला (IT Labs) निर्माण गरी हजारौँ बालबालिकालाई सूचना प्रविधिको मूलधारमा ल्याएको छ।
- STEAM शिक्षा र छात्रवृत्ति: प्राविधिक तथा वैज्ञानिक शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्न सातै प्रदेशका विपन्न तथा जेहन्दार विद्यार्थीहरूलाई प्राविधिक (STEAM) र उच्च शिक्षाका लागि निरन्तर छात्रवृत्ति प्रदान गर्दै आएको छ।
- शिक्षाको मुख्यधारमा फिर्ता: विविध कारणले विद्यालय छोड्न बाध्य भएका वा शिक्षाको पहुँचबाट वञ्चित बालबालिकाहरूलाई पुनः विद्यालयसम्म ल्याउन एनसेलले विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहेको छ।
स्वास्थ्य सेवामा संजीवनी: विपद् र महामारीमा अग्रपङ्क्तिको ढाडस
स्वास्थ्य सेवाको पहुँच नपुगेका विकट गाउँहरूमा एनसेलको उपस्थिति कुनै संजीवनी बुटीभन्दा कम साबित भएको छैन।
- कोभिड-१९ महामारीमा विशाल सहयोग: मानवजाति नै सङ्कटमा परेको कोभिड-१९ को कठिन समयमा एनसेलले सरकारको राष्ट्रिय कोषमा १० करोड रूपैयाँ सिधै हस्तान्तरण गर्नुका साथै भेन्टिलेटर, पीपीई र अत्यावश्यक स्वास्थ्य सामग्रीहरू उपलब्ध गराएको थियो। एनसेलको उक्त सहयोगले कोरोना महामारी नियन्त्रणमा ठूलो सघाउ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरुले उल्लेख गरेका थिए ।
- स्वास्थ्य मन्त्रालयको विश्वासिलो साझेदार: स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयसँग आधिकारिक ‘Health Awareness Partner’ बनेर एनसेलले बाल खोप, सरुवा रोग तथा महामारीविरुद्धका जीवनरक्षक सचेतना सन्देशहरू करोडौँ नागरिकसम्म निःशुल्क पुर्याउँदै आएको छ।
- दुर्गममा टेलिमेडिसिन र स्वास्थ्य शिविर: कर्णाली र सुदूरपश्चिमका अति दुर्गम गाउँहरूमा प्रविधिको प्रयोग गरी ‘टेलिमेडिसिन’ सेवा र विशेषज्ञ डाक्टरहरूमार्फत निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेर हजारौँ विपन्न नागरिकलाई नयाँ जीवन दिएको छ।
रोजगारी र समावेशी समृद्धि: गरिबी निवारणमा बलियो खम्बा
एनसेल सञ्चार सेवा प्रदायक मात्र होइन, यो हजारौँ नेपाली परिवारको जीविकोपार्जनको दरिलो आधार पनि हो।
- १ लाखभन्दा बढी रोजगारी: एनसेलले प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष गरी देशमा १,००,००० (एक लाख) भन्दा बढी रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गरेको छ।
- स्थानीय अर्थतन्त्रको प्रवर्द्धन: टावर मर्मत, रिचार्ज कार्ड वितरण, सिम बिक्री तथा मर्मत सम्भारका माध्यमबाट देशभरीका हजारौँ साना तथा मझौला व्यवसायीहरूको जीवनस्तर उकास्न एनसेलले महत्त्वपूर्ण योगदान दिएको छ।
- ‘१८ फर १८’ र बीउ पुँजी (Seed Fund): सातै प्रदेशका स्थानीय तहमा रहेका समस्याहरूलाई स्थानीयस्तरमै समाधान गर्न र उद्यमशीलता बढाउन एनसेलले विभिन्न गैर-सरकारी संस्थाहरूमार्फत स्थानीय युवाहरूलाई बीउ पुँजी (Seed Fund) र सीपमूलक तालिम उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
विपद् व्यवस्थापन र वातावरण संरक्षण: सामाजिक उत्तरदायित्वको अनुकरणीय उदाहरण
नेपालले भोगेका कठिन प्राकृतिक विपद्हरूमा एनसेल सधैँ नागरिकको सुख-दुःखको साथी बनेर उभिएको छ।
- आपत्कालीन निःशुल्क सञ्चार सेवा: २०७२ को महाभूकम्प, तराईको भीषण बाढी र देशका विभिन्न भागमा आएको पहिरोका बेला एनसेलले निःशुल्क एसएमएस (SMS), ब्यालेन्स ट्रान्सफर र आपत्कालीन सञ्चार सेवा उपलब्ध गराएर हजारौँ नागरिकको ज्यान जोगाउन र उद्धार कार्यमा अभूतपूर्व सहयोग पुर्याएको थियो।
- हरित काठमाडौँ र चक्रपथ सौन्दर्यीकरण: वातावरणीय सन्तुलन र सहरी सौन्दर्यीकरणका लागि काठमाडौँको रिङरोड (चक्रपथ) हरित क्षेत्र निर्माणमा एनसेलले करोडौँको लगानी गरी राजधानीलाई हरियाली बनाउन ठूलो योगदान दिएको छ।
- लैनचौर पार्कको पुनर्निर्माण: काठमाडौँको मुटुमा रहेको लैनचौर मैदानलाई अत्याधुनिक, बहुउपयोगी र सुन्दर सार्वजनिक पार्कका रूपमा पुनर्निर्माण गरी एनसेलले सर्वसाधारण र खेलाडीहरूलाई हस्तान्तरण गरेको छ।
नेपालको विकास यात्रामा एनसेलले खेलेको भूमिका एउटा व्यापारिक कम्पनीको सीमाभित्र मात्र अटाउँदैन। प्रविधिको आधुनिकतासँगै सामाजिक दायित्वको यति ठूलो बोझलाई मुस्कुराउँदै वहन गर्ने एनसेल वास्तवमै ‘डिजिटल नेपाल’ को इन्जिन र नेपाली अर्थतन्त्रको अभेद्य खम्बा हो। राज्यलाई अर्बौँको राजस्व बुझाउने शीर्ष करदातादेखि गाउँ-गाउँमा शिक्षा र स्वास्थ्यको ज्योति फैलाउने संरक्षकसम्म- एनसेलको यो निष्ठा र योगदानप्रति प्रत्येक नेपालीले गर्व गर्न लायक छ ।
प्रतिक्रिया