काठमाडौं । कुनै समय दशरथ रंगशालामा फुटबल खेल हुँदा दर्शकको हुटिङ र उत्साहले त्रिपुरेश्वर क्षेत्र नै गुञ्जायमान हुन्थ्यो। नेपाली फुटबलप्रेमीका लागि दशरथ रंगशाला केवल खेल मैदान मात्र नभई भावना, गौरव र राष्ट्रिय पहिचानको केन्द्र थियो। तर पछिल्लो समय रंगशालामा नेपाली फुटबलको पुरानो रौनक हराउँदै गएको छ। नियमित प्रतियोगिताको अभाव, क्लबहरूको कमजोर आर्थिक अवस्था र खेलाडीको भविष्यप्रतिको अन्योलले घरेलु फुटबलको आकर्षण घट्दै गएको छ।
नेपालमा क्रिकेटको लोकप्रियता बढ्दै जाँदा नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) जस्ता प्रतियोगिताले रंगशालामा दर्शकको उल्लेख्य उपस्थिति देखाएका छन्। तर फुटबलको हकमा भने दशरथ रंगशालामा त्यस्तो उत्साह फर्किन सकेको छैन। नेपाली फुटबललाई पुनः दर्शकमाझ लोकप्रिय बनाउन अब भाषण र प्रतिबद्धताभन्दा व्यवस्थित प्रतियोगिता सञ्चालन गर्नु आवश्यक देखिएको छ।
यही परिस्थितिमा नेपाल फुटबल लिग (एनएफएल) को अवधारणा नेपाली फुटबलका लागि महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा देखिएको छ। एनएफएलका अध्यक्ष कल्याण गुरुङले घरेलु फुटबललाई व्यावसायिक, व्यवस्थित र दीर्घकालीन रूपमा सञ्चालन गर्ने लक्ष्यसहित अघि सारेको योजनाले नेपाली फुटबलमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोल्न सक्छ।
गुरुङको सोच फुटबललाई केही समयको प्रतियोगिता वा मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नराखी व्यावसायिक उद्योगका रूपमा स्थापित गर्ने रहेको छ। खेलाडीले नियमित खेल्न पाउने, क्लबले दीर्घकालीन लगानी गर्न सक्ने र दर्शकले वर्षभरि प्रतिस्पर्धात्मक फुटबल हेर्न पाउने वातावरण निर्माण गर्नु एनएफएलको मुख्य उद्देश्य हो।
यसका लागि एनएफएलले क्लबहरूको आफ्नै स्वामित्व र अधिकार रहने मोडल अघि सारेको छ। सात संस्थापक क्लबबाट सुरु गरिएको यो अवधारणालाई विस्तार गर्दै थप तीन क्लब समावेश गरी कम्तीमा १० टोलीबीच प्रतिस्पर्धा गराउने तयारी गरिएको छ।
लिग विस्तारका लागि एनएफएलले नयाँ तीन क्लब तथा फ्रेन्चाइज भित्र्याउन औपचारिक रूपमा बोलपत्र आह्वान गरिसकेको छ। इच्छुक क्लब तथा कर्पोरेट समूहले २० नोभेम्बर २०२६ (मंसिर ४, २०८३) भित्र आवेदन दिनुपर्नेछ। आवेदन फारम शुल्क ५० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ।
क्लबको वित्तीय क्षमता, लगानीकर्ताको विश्वसनीयता, पारदर्शिता र संस्थागत सुशासनलाई प्राथमिकता दिँदै एनएफएलले कडा मापदण्डसमेत निर्धारण गरेको छ। सहभागी हुन चाहने क्लबले युवा खेलाडी उत्पादन, पूर्वाधार विकास र आर्थिक दिगोपनालाई समेटेर कम्तीमा १० वर्षे रणनीतिक योजना प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ।
त्यस्तै, करिब चार महिनासम्म सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको होम एन्ड अवे प्रणालीको लिगले खेलाडीलाई नियमित प्रतिस्पर्धाको अवसर दिने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट खेलाडीको खेलस्तर बढ्नुका साथै उनीहरूको पारिश्रमिक र व्यावसायिक भविष्य पनि सुरक्षित बनाउन सहयोग पुग्न सक्छ।
तर योजना सार्वजनिक गर्नु र त्यसलाई व्यवहारमा उतार्नु फरक कुरा हुन्। एनएफएलको वास्तविक सफलता प्रतियोगिता समयमै सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता, क्लबहरूको सक्रिय सहभागिता, आर्थिक पारदर्शिता, खेलको गुणस्तर र दर्शकको आकर्षणमा निर्भर रहनेछ।
अहिले नेपाली फुटबललाई सबैभन्दा बढी आवश्यक परेको कुरा नै नियमित र विश्वसनीय प्रतियोगिता हो। प्रतिभावान् खेलाडीले अवसर नपाएर खेल छाड्नुपर्ने, क्लबहरू आर्थिक समस्यामा पर्नुपर्ने र समर्थकले आफ्नै घरेलु फुटबल हेर्न नपाउने अवस्था अन्त्य गर्न लिग सञ्चालन अपरिहार्य छ।
नेपाल प्रिमियर लिगले क्रिकेटमा दर्शकको उत्साह र व्यावसायिक सम्भावना देखाएको छ। त्यसैगरी फुटबलमा पनि व्यवस्थित लिग सञ्चालन गर्न सके दशरथ रंगशालामा फेरि दर्शकको भीड फर्काउन सकिन्छ। यसका लागि एनएफएलको योजना केवल कागजमा सीमित हुनु हुँदैन, मैदानमै कार्यान्वयन हुनुपर्छ।
कल्याण गुरुङले देखेको दशरथ रंगशालामा भरिभराउ दर्शक, प्रतिस्पर्धात्मक क्लब र खेलाडीको सुरक्षित भविष्यको सपना साकार पार्न अब ढिलाइ नगरी लिग सञ्चालनमा केन्द्रित हुनुपर्ने देखिन्छ। नेपाली फुटबललाई पुनर्जीवन दिन एनएफएलको अभियानलाई सफल बनाउनु आवश्यक छ। किनकि फुटबलको विकास भाषणले होइन, नियमित खेल, बलियो क्लब, व्यावसायिक व्यवस्थापन र दर्शकको साथले सम्भव हुन्छ।
नेपाल फुटबल लिग (एनएफएल) मा हाल सातवटा क्लब आबद्ध छन्। जसमा काठमाडौँ रेजर्स एफसी, ललितपुर सिटी एफसी, एफसी चितवन, पोखरा थन्डर्स, बुटवल लुम्बिनी एफसी, धनगढी एफसी र झापा एफसी रहेका छन्।




प्रतिक्रिया