पाथीभरा दर्शन गर्न जाने तीर्थयात्रीलाई सास्ती, यातायातदेखि आवाससम्म समस्या


ताप्लेजुङ । पूर्वी नेपालको प्रसिद्ध धार्मिक तीर्थस्थल पाथीभरा (मुक्कुम्लुङ) मन्दिरमा दर्शन गर्न आउने तीर्थयात्रीको संख्या बढ्दै गए पनि आवश्यक पूर्वाधार र व्यवस्थित यातायातको अभावमा भक्तजनले सास्ती खेप्नुपरेको छ। सडकको दयनीय अवस्था, यातायातमा सीमित विकल्प, होटलको अभाव र पदमार्गमा आधारभूत सुविधाको कमीले तीर्थयात्रा कठिन बनेको भक्तजनहरूले गुनासो गरेका छन् ।

तीर्थयात्रीको चाप बढेसँगै मन्दिर क्षेत्रमा होटलमा बसोबास गर्न र सवारीसाधन पाउनसमेत समस्या हुन थालेको छ। यसलाई मध्यनजर गर्दै पाथीभरा मन्दिर व्यवस्थापन समितिले अग्रिम होटल बुकिङ गर्न तथा यातायात व्यवसायीसँग समन्वय गरेर मात्रै यात्रा गर्न आग्रह गर्दै आएको छ।

काठमाडौंसहित देशका विभिन्न स्थानबाट सडकमार्ग हुँदै ताप्लेजुङ सदरमुकाम फुङलिङसम्म पुग्न सहज भए पनि त्यहाँबाट पाथीभरातर्फको यात्रा भने निकै कष्टकर रहेको यात्रुहरू बताउँछन् । फुङलिङदेखि माथिल्लो क्षेत्रसम्म जाने सडक जीर्ण र जोखिमपूर्ण हुँदा निजी सवारीसाधन लैजान कठिन छ। त्यसैले यात्रुहरू आफ्ना सवारीसाधन छाडेर जीप भाडामा लिई काफ्लेपाटीसम्म पुग्न बाध्य छन्।

यात्राका क्रममा घण्टौँसम्म बाटोमै रोकिनुपर्ने, यात्रुको चापअनुसार सवारीसाधन व्यवस्थापन नहुने र स्थानीय स्तरमा बोलेरो जीपको सिन्डिकेट रहेको यात्रुहरूले गुनासो गरेका छन्। १४ सिट क्षमताका सवारीसाधन आवश्यक पर्ने स्थानमा समेत यातायात व्यवस्थापन प्रभावकारी हुन नसकेको उनीहरूको भनाइ छ।

त्यस्तै, माथिल्लो फेदी क्षेत्रमा पर्याप्त होटल तथा बासस्थान नहुँदा रात बिताउनसमेत समस्या हुने गरेको छ। पदमार्ग र मन्दिर क्षेत्रमा खानेपानी, सार्वजनिक शौचालय तथा बत्तीको अभावले तीर्थयात्रीको कठिनाइ थपिएको छ।

पाथीभरा जाने पदमार्ग अत्यन्तै ठाडो र उकालो भएकाले वृद्धवृद्धा तथा शारीरिक रूपमा कमजोर व्यक्तिलाई यात्रा गर्न झनै कठिन हुने गरेको छ। लामो उकालो र ओरालो हिँड्नुपर्दा कतिपय यात्रुलाई छाती दुख्ने तथा श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिने गरेको तीर्थयात्रीहरू बताउँछन्। यस्तो अवस्थामा केबलकार सञ्चालन भए दर्शनयात्रा सहज हुने उनीहरूको अपेक्षा छ।

तीर्थयात्रीको आवागमन सहज बनाउने उद्देश्यले काफ्लेपाटीदेखि पाथीभरा मन्दिरसम्म करिब २.७ किलोमिटर लामो केबलकार निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइएको थियो। तर, सांस्कृतिक तथा पर्यावरणीय विषयलाई लिएर विरोध भएपछि निर्माण कार्य अवरुद्ध भएको छ।

करिब ६० प्रतिशत निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको अवस्थामा २०८३ वैशाखमा सरकारले निर्माण रोक्न निर्देशन दिएको थियो। विवाद समाधानका लागि असारमा उच्चस्तरीय कार्यदलसमेत गठन गरिएको थियो। तर, केबलकार निर्माणले गति लिन नसक्दा र वैकल्पिक पूर्वाधार विकाससमेत प्रभावकारी हुन नसक्दा वृद्धवृद्धा तथा अशक्त भक्तजनलाई मन्दिर दर्शन गर्न कठिनाइ भइरहेको गुनासो छ।

स्थानीय बासिन्दा तथा तीर्थयात्रीहरूले धार्मिक आस्थासँगै स्थानीय समुदायको हितलाई ध्यानमा राखेर विकासका विवाद समाधान गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनीहरूले सडक स्तरोन्नति, यातायात क्षेत्रमा देखिएको सिन्डिकेटको अन्त्य, होटल तथा आवास सुविधाको विस्तार र पदमार्गमा खानेपानी, शौचालय तथा बत्तीको व्यवस्था गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।