‘इरान हाम्रो नियन्त्रणमा छ, युद्ध सुल्झाउन चीनको सहयोग चाहिँदैन’-ट्रम्प

वासिङ्टन डिसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्ध अन्त्य गर्न आफूलाई चीनको सहयोग आवश्यक नपर्ने बताएका छन्।

चिनियाँ नेता सी जिनपिङसँगको उच्चस्तरीय भेटघाटका लागि बेइजिङ प्रस्थान गर्नुअघि वासिङ्टन डिसीमा सञ्चारकर्मीहरूसँग बोल्दै ट्रम्पले अमेरिकाले जुनसुकै हालतमा यो युद्ध जित्ने दाबी गरेका हुन्।

ट्रम्पको यो तीन दिने चीन भ्रमण यस्तो समयमा भइरहेको छ जब इरानसँगको लामो युद्ध र बढ्दो मुद्रास्फीतिका कारण उनको लोकप्रियतामा ह्रास आएको छ। स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द हुँदा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा अवरोध पुगेको छ, जसले गर्दा इन्धनको मूल्य अत्यधिक बढेर विश्व अर्थतन्त्रलाई नै जोखिममा पारेको छ।

चीन प्रस्थान गर्नुअघि ट्रम्पले इरानको विषयमा विरोधाभासपूर्ण अभिव्यक्ति दिएका छन्। उनले सुरुमा राष्ट्रपति सीसँग इरानका बारेमा लामो कुराकानी हुने बताए पनि केही मिनेटमै आफ्नो भनाइ बदल्दै इरान पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा रहेकाले यस विषयमा छलफल गर्नु आवश्यक नरहेको उल्लेख गरे।

बुधबार साँझ बेइजिङ पुग्ने ट्रम्पले बिहीबार स्टेट डिनरमा सहभागिता जनाउने र शुक्रबार सीसँग दिवाभोजमा वार्ता गर्ने तालिका रहेको छ। सन् २०२५ जनवरीमा दोस्रो कार्यकाल सुरु भएपछि ट्रम्पको यो पहिलो चीन भ्रमण हो।

यस भ्रमणमा ट्रम्पले विशेष गरी व्यापारिक सम्झौताहरूमा जोड दिने देखिएको छ। उनले चीनलाई अमेरिकी खाद्य सामग्री र विमानहरू थप बिक्री गर्ने विषयमा छलफल गर्ने बताएका छन्।

यसका लागि उनले टेस्लाका एलोन मस्क र एप्पलका टिम कुक जस्ता व्यापारिक दिग्गजहरूलाई पनि साथमै लगेका छन्। दुई देशबिचको व्यापारिक मतभेद सुल्झाउन ‘बोर्ड अफ ट्रेड’ स्थापना गर्ने तयारी समेत भइरहेको छ।

यसका साथै ताइवानलाई ११ अर्ब डलरको हतियार बिक्री गर्ने अमेरिकी योजनाका कारण बेइजिङ असन्तुष्ट रहेका बेला ताइवानको मुद्दा पनि वार्ताको मुख्य विषय बन्ने देखिएको छ।

इरान र अमेरिकाबिचको शान्ति वार्ता हाल पूर्ण रूपमा अवरुद्ध छ। अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रम अन्त्य र जलमार्गमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउन माग गरिरहेको छ भने इरानले युद्धको क्षतिपूर्ति र इजरायल(हिजबुल्लाह युद्धविरामको सर्त राखेको छ। ट्रम्पले इरानका यी सर्तहरूलाई ‘रद्दी’ को संज्ञा दिएका छन्।

अमेरिकी अधिकारीहरूले चीनलाई इरानमाथि आफ्नो प्रभाव प्रयोग गर्न आग्रह गरिरहे पनि ट्रम्पले भने सार्वजनिक रूपमा चीनको सहयोग नचाहिने अडान दोहोर्‍याएका छन्। यसअघि चीनले इरानलाई हवाई रक्षा प्रणाली दिन लागेको रिपोर्ट आएपछि ट्रम्पले ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने धम्की दिए पनि पछि सीको लिखित आश्वासनपछि उक्त निर्णय फिर्ता लिएका थिए। एजेन्सी