काठमाडौँ । अविरल वर्षासँगै आएको बाढी र पहिरोले काठमाडौँ उपत्यकासहित बागमती प्रदेशका मुख्य राजमार्गहरू अवरुद्ध बनाएका छन्। देशको केन्द्रीय राजधानी जोड्ने र अन्तरजिल्ला पहुँच पुर्याउने लाइफलाइन सडकहरू ठप्प हुँदा यातायात प्रणाली र विपद् पूर्वतयारीको फितलो धरातल पुनः उदाङ्गो भएको छ।
राजधानी काठमाडौँलाई मुलुकको बाँकी भू-भागसँग जोड्ने सबैभन्दा व्यस्त पृथ्वी राजमार्ग फेरि पहिरोको चपेटामा परेको छ। धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका–७ स्थित कृष्णभिर र गजुरी गाउँपालिका–२ स्थित परेवा भिरमा भदौ १४ देखि निरन्तर खसिरहेको पहिरोले सवारी आवागमन पूर्ण रूपमा ठप्प पारेको छ।
यस्तै, काठमाडौँलाई हेटौँडासँग जोड्ने द्रुत वैकल्पिक मार्ग मानिएको कान्ति लोकपथ पनि ललितपुरको बागमती गाउँपालिका–३ भट्टेडाँडामा भदौ १५ गते दिउँसो खसेको पहिरोका कारण बन्द भएको छ। मुख्य र वैकल्पिक दुवै मार्ग एकैसाथ अवरुद्ध हुँदा उपत्यका भित्रिने र बाहिरिने हजारौँ यात्रु तथा मालवाहक सवारी साधन बाटोमै थन्किएका छन्।
बाढी र पहिरोको सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्न प्रहरी तथा स्थानीय प्रशासनले कतिपय राजमार्गमा रात्रिकालीन यात्रामा कडाइ गरेका छन्।
- बीपी राजमार्ग: खुर्कोट–नेपालथोक–कटुन्जेबेँसी खण्डमा साँझ ६:०० बजेदेखि बिहान ४:०० बजेसम्म सवारी सञ्चालनमा पूर्ण रोक लगाइएको छ। दिउँसोको समयमा पनि मौसम र सडकको परिस्थितिको मूल्याङ्कन गरेर मात्र सवारी साधन छोड्ने नीति लिइएको छ।
- टोखा-छहरे सडक: घट्टेखोलामा बाढी र पहिरोको जोखिम उच्च रहेकाले राती १०:०० बजेदेखि बिहान ५:०० बजेसम्म यातायात सञ्चालन बन्द गरिएको छ।
उत्तरी छिमेकी चीनसँगको व्यापारिक पहुँच पुर्याउने सडक खण्डहरू पनि मनसुनी बाढीका कारण लामो समयदेखि प्रभावित छन्। नुवाकोटको बेत्रावतीस्थित सिमिटारमा आएको बाढीले पासाङल्हामु सडक खण्ड पूर्णरूपमा अवरुद्ध बनाएको छ।
त्यस्तै, रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिका–५ खाल्टेमा बाढीले कटान गर्दा त्रिशुली–मैलुङ्ग–स्याफ्रुबेसी सडक खण्ड भदौ १० गतेदेखि नै पूर्णरूपमा ठप्प छ। जिल्लाका अन्य भित्री तथा मुख्य सडकहरू समेत बाढीको चपेटामा पर्दा उत्तरी सीमावर्ती क्षेत्रको सम्पर्क काठमाडौँसँग विच्छेदप्रायः बनेको छ।
नेपालमा हरेक वर्ष मनसुन सुरु भएसँगै कृष्णभिर, परेवाभिर वा भट्टेडाँडाजस्ता संवेदनशील भौगर्भिक क्षेत्रहरूमा सडक अवरुद्ध हुनु सामान्य नियतिजस्तै बनेको छ। बाढी र पहिरो आउनासाथ सडक बन्द हुने र डोजर लगाएर पन्छाउने तदर्थवादी शैलीले अल्पकालीन राहत दिए पनि दीर्घकालीन सुरक्षा भने दिन सकेको छैन।
सडक निर्माण गर्दा भौगर्भिक अध्ययनको कमी, कमजोर इन्जिनियरिङ र ढल तथा बायो-इन्जिनियरिङ प्रणालीको प्रभावकारी प्रयोग नहुँदा राजमार्गहरू अझै पनि जोखिमपूर्ण अवस्थामा छन्। यात्रालाई सुरक्षित बनाउन रात्रिकालीन प्रतिबन्ध वा अस्थायी पहिरो पन्छाउने काममा मात्र सीमित नभई जोखिमयुक्त भिरहरूमा आधुनिक प्रविधिमार्फत दीर्घकालीन पहिरो नियन्त्रण प्रणाली लागू गर्नु अपरिहार्य देखिन्छ।
प्रतिक्रिया